Corona en douane: wat is mogelijk?

In deze vreemde tijden van het coronavirus (COVID-19) gaat de internationale handel gelukkig nog grotendeels door. Er zijn wel diverse maatregelen die in het kader van de coronacrisis zijn genomen en effect hebben op uw onderneming en werkzaamheden. Zo hebben de Douane en de NVWA de werkzaamheden afgeschaald, geldt een vergunningplicht voor de uitvoer van bepaalde goederen en lopen processen vaak net wat anders. Er zijn ook positieve punten. Zo is de invoer van bepaalde persoonlijke beschermingsmiddelen vrijgesteld van heffing en is het mogelijk om uitstel van betaling te verkrijgen.

Uit de praktijk blijkt dat het voor veel partijen niet eenvoudig is om in deze hectische tijden vast te stellen of er voor de invoer of uitvoer van hun goederen extra verplichtingen gelden. Dat is dan voornamelijk gericht op persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals mondkapjes, handschoenen en andere medische producten. Door de coronacrisis zijn er echter veel meer problemen, ook voor bedrijven die helemaal niets te maken hebben met deze specifieke producten. Zo worden importeurs, exporteurs, vervoerders en expediteurs breed geraakt en kunnen zij in sommige gevallen nog moeilijk voldoen aan hun fiscale verplichtingen. De overheid – en ook de Douane – heeft daarom diverse maatregelen genomen om ondernemingen te ondersteunen. Uitstel van betaling is, zeker voor ondernemingen die met douane te maken hebben, een belangrijk middel. Maar het is niet de integrale oplossing voor de toekomst. Ooit zal er immers moeten worden betaald.

We hebben hierna diverse praktische tips en antwoorden op veelgestelde vragen op een rij gezet. Ook hebben we de communicatie van de Douane opgenomen. Heeft u een vraag die niet is opgenomen, neem dan gerust contact met ons op via corona@customsknowledge.nl of via 0513-689897

Tenslotte een belangrijke kanttekening. De regels, voorwaarden en uitzonderingen veranderen soms van dag tot dag. Hoewel we ons best doen om u zo goed mogelijk te informeren, kunt u dus geen rechten ontlenen aan de informatie op deze site.

Communicatie vanuit de Douane

De Douane heeft diverse maatregelen ingesteld om bedrijven te ondersteunen. Het gaat om maatregelen met betrekking tot het tijdig indienen van de maandaangiften, overschrijding van de vervoerstermijn en voldoen aan de solvabiliteitseisen. Het pakket aan maatregelen is hieronder opgenomen en is afkomstig van de website van de Douane.

Wettelijke termijnen

  • Er wordt maatwerk geleverd voor bedrijven die niet kunnen voldoen aan de strikte wettelijke termijnen, zoals voor het indienen van aanvullende douaneaangiften (maandaangifte).
  • Het advies van de Douane is om bezwaren en verzoeken om teruggaaf pro-forma in te dienen. Bij overschrijding van de wettelijke termijn wordt rekening gehouden met de omstandigheden.
  • Het niet-voldoen aan de wettelijke termijnen voor douanevervoer als gevolg van de coronamaatregelen wordt als een verschoonbare termijnoverschrijding beschouwd.

Vergunningen

  • Er wordt voor maatwerk gezorgd voor bedrijven die niet kunnen voldoen aan de solvabiliteitseisen van een AEO-vergunning, de toelating douanevertegenwoordiger of de vermindering dan wel ontheffing van de zekerheidsstelling op grond van een DWU-vergunning doorlopende zekerheid.
  • De termijn voor lopende vergunningaanvragen die in verband met het coronavirus niet goed kunnen worden afgerond, wordt geschorst. Indien de vergunning elektronisch is aangevraagd, verzoekt de Douane aan u om zelf uitstel van behandeling aan te vragen.
  • Voor bedrijven die snel een vergunning nodig hebben, wordt ook voor maatwerk gezorgd.
  • Verder wordt voor maatwerk gezorgd voor bedrijven die voor de accijns niet kunnen voldoen aan de denatureringseisen voor alcohol die is bestemd voor medische desinfectiemiddelen.

Boetes

  • De Douane gaat coulant om als bedrijven niet tijdig voldoen aan douaneverplichtingen als gevolg van de coronacrisis. Als geen sprake is van een overtreding dan wel misdrijf en of opzet/grove schuld, legt de Douane geen boete op.

Exporteur

  • Het vereiste dat alleen een exporteur in vak 2 van de uitvoeraangifte mag worden vermeld die in de Unie is gevestigd, wordt opgeschort. Door de coronacrisis blijft het vooralsnog toegestaan om een exporteur te vermelden die niet in de Unie is gevestigd. Dit wordt toegestaan tot de 15e dag van de maand die volgt op de maand waarin de overheidsmaatregelen tegen corona stoppen.

Corona en douane: mogelijkheden en formaliteiten

Veelgestelde vragen

A. Classificatie en douanerecht

De classificatie van producten is niet eenvoudig. Het is dan ook niet mogelijk om kant en klare instructies te geven. Toch heeft de Wereld Douane Organisatie een document gepubliceerd waarin de meest voorkomende goederencodes zijn opgenomen in relatie tot COVID-19-producten.

Let op, het document heeft geen wettelijke status. Dit document kunt u natuurlijk wel gebruiken als handvat voor de indeling van medische artikelen. De goederencodes zijn gebaseerd op het huidige geldende Geharmoniseerde Systeem (HS) van 2017.

Klik hier voor het document van de Wereld Douane Organisatie.

Douane Nederland heeft een bericht op haar website gepubliceerd inzake de indeling van mondkapjes op GN-niveau. De mondkapjes worden – volgens de Douane – als volgt ingedeeld:

  • Mondkapjes van textiel in GN-code 6307 9098 (6,3%).
  • Mondkapjes van papier in GN-code 4818 5000 (0%).
  • Mondkapjes van kunststof in GN-code 3924 9000 (6,5%).

Als u de goederen invoert in de EU, moet u de goederen nog indelen op TARIC-niveau. Raadpleeg hiervoor het Gebruikstarief.

Volledigheidshalve merken we op dat mondkapjes die in de EU worden ingevoerd over een CE-keurmerk moeten beschikken. De mondkapjes moeten namelijk voldoen aan de Europese norm EN-149 2001. Ook andere medische artikelen moeten veelal een CE-keurmerk hebben.

De Douane heeft op haar site gepubliceerd dat in ieder geval de volgende producten er onder vallen:

  • FFP1, FFP2 en FFP3 maskers
  • protectiejassen
  • spatbrillen
  • schorten
  • chirurgische maskers
  • onderzoekshandschoenen
  • diagnostische testen

De vrijstelling geldt alleen indien de persoonlijke beschermingsmiddelen worden geschonken en de ontvangende partij de goederen op eigen naam in het vrije verkeer brengt. De ontvangende partij kan alleen een overheidsinstelling, hulpeenheid of een filantropische instelling zijn.

Concreet komt het er op neer dat de vrijstelling dus alleen rechtstreeks kan worden gebruikt door:

  • overheidsinstellingen
  • liefdadigheids- of filantropische instellingen (momenteel alleen Vereniging het Nederlandse Rode Kruis en de Stichting Leger des Heils)
  • hulporganisaties, ziekenhuizen, zorginstellingen en zorgverleners in het BIG-register

U moet dan ook een vergunning aanvragen. Dat kan bij het zogenoemde bedrijvencontactpunt van de Douane in de regio waar de importerende partij is gevestigd.

Mocht u de vrijstelling willen toepassen, dan kunt u de vrijstellingscode C26 gebruiken in de aangifte. Wellicht ten overvloede, maar de vrijstelling van douanerechten geldt niet indien de goederen worden verkocht.

Niet alleen de EU heeft maatregelen vastgesteld. Ook andere landen hebben diverse maatregelen genomen om de invoer te vereenvoudigen.

De WDO heeft een lijst gepubliceerd met de nationale wetgeving van landen en gebieden die tijdelijke invoersteun hebben goedgekeurd. Zo zijn er landen die een verlaging of een vrijstelling van directe of indirecte rechten en belastingen voor bepaalde medische goederen hebben vastgesteld.

Klik hier voor de lijst van de WDO.

Let op: De lijst kunt u gebruiken als handvat, maar de lijst is niet volledig en wordt regelmatig bijgewerkt. Raadpleeg de wetgeving van het betreffende invoerland om vast te stellen of u ook een bepaalde verlaging of vrijstelling van het douanerecht kunt toepassen.

B. Uitvoer en uitvoervergunningen

Vanaf 26 mei 2020 zijn er geen uitvoerbeperkende maatregelen op persoonlijke beschermingsmiddelen meer van toepassing. Dit betekent dat er geen vergunningsplicht c.q. uitvoerverbod meer geldt voor bepaalde persoonlijke beschermingsmiddelen. De Europese Commissie heeft deze maatregelen niet verlengd. 

Let op: op een later moment kan de Europese Commissie alsnog opnieuw uitvoerbeperkende maatregelen instellen. 

Allerlei landen hebben diverse maatregelen genomen om uitvoer van persoonlijke beschermingsmiddelen te beperken. De WDO heeft een lijst gepubliceerd met de nationale wetgeving van landen en gebieden die tijdelijke maatregelen op het gebied van export genomen hebben goedgekeurd. Klik hier voor de lijst van de WDO. 

Let op: De lijst kunt u gebruiken als handvat, maar de lijst is niet volledig en wordt regelmatig bijgewerkt. Raadpleeg de wetgeving van het betreffende land om vast te stellen welke specifieke maatregelen en beperkingen gelden. 

C. Oorsprong en oorsprongscertificaten

Als u een verlaagd recht claimt en een beroep doet op een oorsprongscertificaat, dan moet u – als dat door de Douane wordt gevraagd – het originele document kunnen overleggen. Dat betekent dus dat u bij normale omstandigheden het originele document bij de Douane moet brengen. In verband met de coronacrisis is hier een uitzondering op gemaakt voor een EUR.1, EUR-MED, FORM A en ATR. Het is tijdelijk toegestaan om deze certificaten digitaal te overleggen. Een papieren kopie is ook toegestaan. Wel moet de kopie of het digitale certificaat voorzien zijn van een stempel en handtekening van de bevoegde autoriteit. Ook kopieën / digitale certificaten met een digitale handtekening van de bevoegde autoriteiten worden tijdelijk toegestaan. Dit geldt voor de certificaten die zijn afgegeven vanaf 1 maart 2020.

De Douane zal nog steeds de aangeleverde documentatie controleren op juistheid. De originele exemplaren van de oorsprongscertificaten moet u dus achteraf nog wel kunnen overleggen. Let er dus op dat als u het oorsprongsbescheid ontvangt, u dit opneemt in uw administratie en ook later kunt traceren en overleggen.

D. Uitstel van betaling

Wanneer u als bedrijf in de financiële problemen dreigt te komen door de coronacrisis, kunt u op verzoek uitstel van betaling aanvragen voor onder meer de verschuldigde douanerechten en ook de eventueel verschuldigde BTW bij invoer.

Het staat nog niet vast tot wanneer de maatregelen – en dus ook het uitstel – wordt toegepast. Het uitstel geldt in ieder geval tot de 15e dag van de maand volgende op de maand waarin de verscherpte coronamaatregelen eindigen.

Als het gaat om uitstel voor accijns die verschuldigd is voor binnenlandse leveringen, dan moet u eerst wachten totdat er een naheffingsaanslag is opgelegd. Nadat het verzoek tot uitstel door de Belastingdienst is ontvangen, worden dan meteen alle invorderingsmaatregelen stilgezet. U krijgt uitstel van betaling voor in beginsel een periode van drie maanden.

Voor een periode langer dan drie maanden geldt een zwaardere aanvraagprocedure. Wel zijn er versoepelingen aangebracht ten opzichte van de normale procedure die geldt voor een dergelijk langer uitstel van betaling. Zo is de eis van een verklaring van een zogeheten (derde) deskundige vervallen als de totale belastingschuld waarvoor uitstel van betaling wordt gevraagd minder dan EUR 20.000 bedraagt. Indien het bedrag meer dan EUR 20.000 bedraagt, blijft een verklaring van een deskundige, zoals een accountant, vereist.

Specifiek voor directe vertegenwoordiging geldt het volgende. Hoewel bij directe vertegenwoordiging de importeur (vertegenwoordigde) de schuldenaar is, loopt de betaling van de douaneschuld veelal over het maandkrediet van de vertegenwoordiger.

De Douane geeft nu de mogelijkheid dat – onder voorwaarden – ook uitstel van betaling worden verkregen door de vertegenwoordigde (importeur). Als de importeur uitstel heeft gevraagd (en gekregen), dan hoeft de vertegenwoordiger het bedrag waarvoor door de importeur uitstel is gekregen, vooralsnog niet af te dragen. De betalingsverplichting ligt dan bij de importeur en niet meer bij de expediteur. Achteraf is de expediteur ook niet meer aansprakelijk. Dit is hetzelfde onder “normale” omstandigheden. Immers de expediteur is onder directe vertegenwoordiging aansprakelijk tot einde verificatie.

Let op:

  • Dit geldt alleen voor een in Nederland gevestigde importeur (vertegenwoordigde).
  • Er wordt geen uitstel van betaling verleend voor storting van contante zekerheid voor aangiften actieve verdeling en tijdelijke invoer met een vergunning op aangifte.

De in Nederland gevestigde importeur (vertegenwoordigde) kan een direct vertegenwoordiger machtigen om namens hem uitstel van betaling aan te vragen. Als de direct vertegenwoordiger om uitstel van betaling verzoekt namens de importeur, zal de communicatie van de Douane via de directe vertegenwoordiger lopen. De direct vertegenwoordiger is hierdoor (sneller) op de hoogte als het uitstel van betaling is verleend. Wilt u gebruikmaken van deze mogelijkheid, en wilt u juridisch advies over de tekst van de machtiging? Neem contact met ons op via corona@customsknowledge.nl.

E. Product- en voedselveiligheid (NVWA)

De coronacrisis heeft ook gevolgen voor de processen gerelateerd aan product- en voedselveiligheid. Daarom heeft de NVWA diverse maatregelen genomen. Deze zullen ongetwijfeld de komende periode nog wijzigen.

Raadpleeg daarom de website van de NVWA voor een compleet en actueel overzicht.

De NVWA heeft de werkwijze voor de documentcontrole import tijdelijk gewijzigd. Deze werkwijze is in ieder geval tot 1 juni 2020 van toepassing. Op verzoek kan een documentencontrole op kopie plaatsvinden. De voor de zending verantwoordelijke exploitant dient hiervoor een verzoek in en verklaart hiermee dat de originele documenten op een later moment zullen worden ingediend. Indien u de originele documenten later niet indient, dan zal de NVWA passende maatregelen nemen. Per zending zal worden beoordeeld welke maatregelen worden genomen. Deze werkwijze is ook van toepassing voor zendingen waar vervangcertificaten voor zijn opgemaakt.

Als u meer informatie wenst over de documentencontrole, kijk dan hier.