Samengestelde producten; gezondheidscertificaat of particuliere verklaring?

Bij de invoer van vlees, vis of bijvoorbeeld melk is een gezondheidscertificaat nodig. Dat is logisch, want dat zijn veterinaire producten. Maar is dat ook het geval voor bouillonpoeder, roomijs of vissticks? Dat zijn namelijk samengestelde producten waarvoor niet alle regels onverkort gelden.
Door Lidwina
maandag 29 maart
Lidwina

Wel gelden voor al deze producten formaliteiten. Afhankelijk van het product en de omstandigheden is een formeel gezondheidscertificaat vereist, maar kan ook worden volstaan met een particuliere verklaring. In deze bijdrage lichten we de diverse formaliteiten toe en leggen we het verschil uit tussen deze documenten.

Allereerst zal worden uitgelegd wat de basis is van deze formaliteiten en hoe een officiele controle verloopt. Voorts zal worden beschreven welke producten welke controle moeten ondergaan en ten slotte wordt ingegaan op de particuliere verklaring die vanaf 21 april a.s. is vereist.

Waarom moeten deze producten worden gecontroleerd?

Op basis van Europese regelgeving moeten dieren en producten van dierlijke oorsprong (samengestelde producten) worden gecontroleerd. Die controle moet voorkomen dat er dierziekten en onveilige producten de Europese Unie (EU) in komen. In Nederland is de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) - in samenwerking met de Douane –  belast met de controle van deze producten. Bij binnenkomst van deze producten bij grenscontroleposten (havens en vliegvelden) wordt een controle uitgevoerd op deze producten.

Waaruit bestaat die controle?

Iedere zending ondergaat een documentencontrole. Dit houdt in dat bij de invoer van de producten een origineel veterinair document met het Gemeenschappelijk Gezondheidsdocument van Binnenkomst (GGB) moet worden aangeleverd. De Douane voert dan de documentencontrole uit, onder verantwoordelijkheid van de officiële dierenarts van de NVWA, waarbij (onder andere) wordt beoordeeld of het veterinair document origineel is, voldoet aan het model dat de EU voorschrijft en of de zending uit een toegelaten land en een erkend bedrijf afkomstig is.

Voorts wordt vastgesteld of de gegevens van de zending overeenkomen met de informatie op het bijbehorende veterinair document, ook wel overeenstemmingscontrole genoemd. Hierbij wordt onder meer gekeken naar containernummer, nummers van de verzegeling, land van oorsprong, productomschrijving, partijcodes en erkenningsnummers van de producerende bedrijven.

Tenslotte vindt bij sommige producten een materiële (of fysieke) controle plaats. Hierbij kunnen verpakkingen worden geopend zodat het product kan worden geïnspecteerd, waarbij gelet wordt op geur, kleur, consistentie, eventueel smaak- en product specifieke eigenschappen. Bij gekoelde en bevroren producten wordt tevens de temperatuur gecontroleerd. In bepaalde gevallen kunnen van een zending monsters worden genomen voor laboratoriumonderzoek.

Nadat de controles zijn uitgevoerd, beslist de officiële dierenarts van de NVWA of het product kan worden toegelaten of wordt geweigerd. Indien de zending is toegelaten, is deze (veterinair) vrij voor de gehele EU. Een geweigerde zending komt in aanmerking voor wederuitvoer, vernietiging, verwerking of voor terugzending.

Welke producten moeten worden gecontroleerd?

Niet alle producten hoeven een (uitgebreide) controle te ondergaan. In de Beschikking van de EU (2007/275) is vastgelegde welke samengestelde producten al dan niet moeten worden gecontroleerd. Als een product is opgenomen in Bijlage II van de Beschikking hoeft het niet gecontroleerd te worden.

Als een product is opgenomen in Bijlage 1 is het product onderworpen aan officiële controles. Als het product niet is opgenomen in Bijlage 1 wil dat niet zeggen dat het – dus – een product is dat niet gecontroleerd hoeft te worden. Er zijn namelijk nog andere criteria op basis waarvan die kwalificatie wordt gemaakt. Het is daarom noodzakelijk om (ook) te onderzoeken of het product mogelijk voldoet aan de ‘andere criteria’ uit de Beschikking.

Als het product een samengesteld product is (in algemene zin) en het bevat verwerkte vleesproducten, dan moet het product worden gecontroleerd. Dat is ook zo bij samengestelde producten die voor de helft (of meer dan de helft) uit andere verwerkte producten van dierlijke oorsprong (andere dan verwerkte vleesproducten) bestaan.

Maar, ook producten die geen verwerkte vleesproducten bevatten, maar wel voor minder dan de helft uit verwerkte melkproducten bestaan, moeten worden gecontroleerd. Dat geldt – ten slotte – ook voor producten die andere verwerkte producten bevatten, maar niet meer dan de helft van het gehele product.

Ten aanzien van die laatste twee varianten (minder dan de helft verwerkte melkproducten en producten met minder dan de helft andere verwerkte producten) is evenwel een uitzondering van toepassing waardoor ze – toch – niet gecontroleerd hoeven worden.

Wat is dan die uitzondering?

In de Beschikking is opgenomen dat deze producten niet aan officiële controles onderworpen zijn, mits die producten

i) bij opslag stabiel zijn bij omgevingstemperatuur of tijdens de vervaardiging duidelijk door en door een volledig kook- of warmtebehandelingsproces hebben ondergaan, zodat rauwe producten gedenatureerd zijn;

ii) duidelijk zijn aangegeven als bestemd voor menselijke consumptie;

iii) veilig zijn verpakt in schone, al dan niet verzegelde recipiënten;

iv) vergezeld gaan van een handelsdocument en voorzien zijn van een etiket in een officiële taal van een lidstaat, waarbij dat document en die etikettering samen informatie verstrekken over de aard, de hoeveelheid en het aantal verpakkingen van de samengestelde producten, het land van oorsprong, de fabrikant en de ingrediënten.

Ook producten die wél opgenomen zijn in Bijlage 1, maar tevens voldoen aan deze omstandigheden, zijn uitgesloten van officiële controles.

Kunnen deze producten dan zonder formaliteiten ingevoerd worden?

Nee, voor producten die niet onderworpen zijn aan officiële controles moet een ‘verklaring’ worden overgelegd, een zogeheten ‘particuliere verklaring’. In deze verklaring wordt door de invoerende exploitant van een levensmiddelenbedrijf bevestigd dat de zendingen voldoen aan de voorschriften. Zo’n verklaring moet met ingang van 21 april a.s. worden gevoegd bij de zending. Uit de regelgeving blijkt niet duidelijk hoe deze verklaring moet worden aangeleverd, of wie deze verklaring op juistheid controleert en welke eventuele nadere voorschriften gelden. De NVWA / Douane zal daar op korte termijn duidelijkheid over moeten geven.

Conclusie

De regelgeving omtrent (de controle van) samengestelde producten is diffuus en bij tijden verwarrend. Als u dergelijke producten in wilt voeren en u bent niet zeker aan welke formaliteiten u moet voldoen? Wij helpen u graag. Voor vragen of opmerkingen kunt u contact opnemen met Lidwina Hoekstra of Bart Boersma.

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaardt Customs Knowledge geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten en onvolkomenheden, noch voor de gevolgen hiervan. Dit artikel is niet bedoeld als een specifiek advies. Zie in dit kader ook de Algemene Voorwaarden van Customs Knowledge BV.